Alan adını satın aldınız ama site açılmıyor, ya da site açılıyor fakat e-postalar gelmiyor. Bu iki durumun ortak nedeni DNS yapılandırmasıdır — ve çözümü, üç ayrı katmanı ayırt etmekten geçer.
Bu rehber, alan adı tarafındaki DNS yönetimini ve en sık yapılan hataları anlatıyor.
Üç Katmanı Ayırt Etmek
Sorunun nerede olduğunu bulmanın en hızlı yolu, hangi katmanda olduğunuzu bilmektir:
- Kayıt kuruluşu. Alan adını satın aldığınız yer. Buradaki tek kritik ayar ad sunucularıdır — "bu alan adının DNS kayıtlarını kim yönetiyor" sorusunun cevabı.
- DNS bölgesi. Ad sunucularının gösterdiği yer. A, MX, TXT gibi kayıtlar burada tanımlanır.
- Hedef sunucu. DNS trafiği getirir; sunucunun o alan adını tanıyıp doğru içeriği sunması ayrı bir yapılandırmadır.
Pratik teşhis: alan adı doğru IP'ye çözümleniyor ama site açılmıyorsa sorun DNS'te değil, sunucu tarafındadır. Hiç çözümlenmiyorsa sorun ilk iki katmandadır.
Ad Sunucuları: En Kritik Ayar
Bu ayar, DNS kayıtlarınızın nerede yönetildiğini belirler. Yanlış anlaşıldığında saatler kaybettiren bir duruma yol açar:
Kayıtları hosting panelinizde düzenliyorsunuz ama alan adınızın ad sunucuları başka bir yeri gösteriyorsa, yaptığınız değişiklikler hiçbir etki yaratmaz. Panelde kaydediyorsunuz, sonuç değişmiyor ve nedenini anlayamıyorsunuz.
Herhangi bir DNS değişikliği yapmadan önce ilk kontrol edilecek şey budur: alan adınızın ad sunucuları hangi tarafı gösteriyor? Bunu panele girmeden de görebilirsiniz — domain sorgulama sonucunda listelenen ad sunucuları, alan adınızın DNS'inin gerçekte nerede yönetildiğini söyler.
DNS'i Nerede Yönetmeli?
| Yer | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|
| Kayıt kuruluşunda | Tek panel, ek kurulum yok | Gelişmiş özellikler sınırlı olabilir |
| Hosting sağlayıcısında | Site ile birlikte yönetim | Hosting değişince taşımak gerekir |
| Özel DNS servisinde | Hızlı yayılım, yüksek erişilebilirlik | Ad sunucusu değişikliği gerekir |
Üçüncü seçeneğin az bilinen bir avantajı vardır: DNS'i alan adı ve hosting sağlayıcısından bağımsız tutmak, her ikisini de DNS'e dokunmadan değiştirebilmenizi sağlar. Hosting taşırken veya alan adı transfer ederken kesinti riski ortadan kalkar.
Temel Kayıt Türleri
| Kayıt | Ne yapar | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| A | Alan adını IPv4 adresine bağlar | Kök alan adı, alt alan adları |
| AAAA | IPv6 adresine bağlar | Sunucunun IPv6'sı varsa |
| CNAME | Bir adı başka bir ada yönlendirir | www, dış servisler |
| MX | Gelen e-postanın gideceği sunucu | E-posta hizmeti |
| TXT | Serbest metin kaydı | SPF, DKIM, DMARC, doğrulama |
Bilinmesi gereken bir kısıt: kök alan adı CNAME kaydı alamaz. Bir servis "alan adınızı CNAME ile bize yönlendirin" diyorsa, bunu kök alan adı için yapamazsınız — alt alan adı kullanmanız ya da servisin alternatif yöntemini tercih etmeniz gerekir.
TTL: Değişiklikten Önce Düşürülür
TTL, bir DNS kaydının önbelleklerde ne kadar tutulacağını söyler. Normal işletimde yüksek bir değer iyidir.
Kritik nokta: değişiklik anında TTL düşürmek işe yaramaz. Eski yüksek değer hâlâ dünyanın önbelleklerindedir ve yeni değer ancak o süre dolduktan sonra geçerli olur.
Doğru sıra: hosting taşıma veya IP değişikliği planlıyorsanız TTL'i değişiklikten 24-48 saat önce düşürün, geçiş tamamlanıp her şeyin çalıştığını doğruladıktan sonra tekrar yükseltin.
En Sık Yapılan Beş Hata
1. Hosting Taşırken MX Kayıtlarına Dokunmak
Listedeki en yaygın hatadır. Web trafiğini A kaydı, e-postayı MX kaydı yönetir ve bunlar birbirinden bağımsızdır.
Yeni sağlayıcıda DNS bölgesi sıfırdan oluşturulduğunda, varsayılan MX kayıtları yazılır. E-postanız başka bir serviste duruyorsa o anda kesilir — ve bunu genellikle müşteriler "size mail attım, gelmedi mi" dediğinde öğrenirsiniz.
Kural: E-postayı taşımıyorsanız MX kayıtlarına ve e-posta ile ilgili TXT kayıtlarına dokunmayın.
2. Gereksiz veya Yanlış AAAA Kaydı
Sunucunuzun çalışan bir IPv6 adresi yoksa AAAA kaydı eklemeyin. Yanlış bir AAAA kaydı, IPv6 üzerinden bağlanan ziyaretçiler için siteyi tamamen erişilemez yapar.
Bu sorunun teşhisi zordur çünkü sizin bağlantınız IPv4 kullanıyorsa site sizde sorunsuz açılır. "Bende çalışıyor ama bazı kullanıcılar giremiyor" durumunun klasik nedenlerindendir.
3. Birden Fazla SPF Kaydı
Yeni bir e-posta servisi eklerken ikinci bir SPF kaydı oluşturmak geçersiz bir yapılandırmadır ve doğrulamanın tamamen başarısız olmasına yol açar. Tek bir SPF kaydı olmalı, tüm gönderenler onun içinde listelenmelidir.
4. Tanımadığınız TXT Kayıtlarını Silmek
DNS bölgesini temizlerken ne işe yaradığını bilmediğiniz TXT kayıtlarını silmek, SPF doğrulamasını veya bir üçüncü taraf entegrasyonunu sessizce bozar. Silmeden önce her kaydın ne olduğunu tespit edin.
5. Değişiklik Sonrası Hemen Sonuç Beklemek
DNS değişiklikleri anında yayılmaz. TTL süresi kadar beklemek gerekir. Sonuç görmeyince tekrar tekrar değişiklik yapmak, durumu daha da karıştırır.
Beş Adımlı Teşhis
- Alan adınızın ad sunucuları doğru yeri mi gösteriyor?
- Alan adı hangi IP'ye çözümleniyor — beklediğiniz IP mi?
- O IP hedef sunucunuza mı ait?
- Sunucuda o alan adı tanımlı mı?
- Değişiklik yeni mi yapıldı? TTL süresi kadar bekleyin.
Bu beş soru, DNS kaynaklı sorunların neredeyse tamamını sırayla eler.
Sonuç
DNS yönetimi karmaşık değildir ama hataları sessizce çalışır: yanlış bir AAAA kaydı bazı ziyaretçiler için siteyi kapatır, silinen bir MX kaydı e-postayı keser ve ikisi de sizde sorunsuz görünür. İki kuralı hatırlarsanız sorunların çoğunu hiç yaşamazsınız — e-postayı taşımıyorsanız MX'e dokunmayın ve TTL'i değişiklikten önce düşürün. Değişiklik yapmadan önce ise her zaman ilk kontrol aynıdır: ad sunucularınız hangi tarafı gösteriyor?
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
DNS değişikliğim neden etki etmiyor?
İki olası neden var: ya alan adınızın ad sunucuları düzenleme yaptığınız paneli göstermiyor — bu durumda değişiklikleriniz hiçbir etki yaratmaz — ya da TTL süresi henüz dolmamıştır. Önce ad sunucularını kontrol edin.
Sitem açıldı ama e-postalarım gelmiyor
Neredeyse kesinlikle MX kayıtları. DNS bölgesi yeniden oluşturulduysa varsayılan MX kayıtları yazılmış ve eski e-posta servisinize giden yönlendirme kaybolmuştur. Eski MX kayıtlarını geri girin, SPF ve DKIM kayıtlarını da kontrol edin.
DNS değişikliği ne kadar sürede yayılır?
Teorik süre, değişiklikten önceki TTL değeridir. Pratikte bazı ara çözümleyiciler TTL'e tam uymadığı için birkaç saat daha sürebilir. TTL'i önceden düşürmek, yayılmayı öngörülebilir kılmanın tek yoludur.
DNS'i nerede yönetmeliyim?
Tek yerde toplamak basitliktir. Ancak DNS'i alan adı ve hosting sağlayıcısından bağımsız tutmanın önemli bir avantajı vardır: her ikisini de DNS'e dokunmadan değiştirebilirsiniz ve taşıma sırasında kesinti riski ortadan kalkar.
