Bir alan adı satın aldınız ya da elinizdekini satıyorsunuz. Para el değiştirdi — peki alan adı teknik olarak nasıl devredilir ve iki taraf da nasıl güvende olur?
Bu yazı, alan adı sahiplik devrini iki taraf açısından ele alıyor.
İki Farklı İşlem
Öncelikle sıkça karıştırılan iki kavramı ayırmak gerekir:
| İşlem | Ne değişir |
|---|---|
| Kayıt kuruluşu transferi | Alan adı başka bir firmaya taşınır |
| Sahiplik devri | Kayıt sahibi bilgisi değişir |
| Hesap içi devir | Aynı kuruluşta başka hesaba geçer |
Bir satış işleminde asıl gereken ikinci veya üçüncü satırdır. Alan adının başka bir kuruluşa transfer edilmesi, sahipliğin değiştiği anlamına gelmez — kayıt bilgileri aynı kalabilir.
Üçüncü seçenek en pratik olanıdır: alıcı ve satıcı aynı kayıt kuruluşunu kullanıyorsa, devir genellikle dakikalar içinde tamamlanır.
İki Taraflı Risk
Alan adı alım satımında temel sorun, güven açığıdır:
- Alıcı riski: Parayı gönderir, alan adı devredilmez.
- Satıcı riski: Alan adını devreder, ödeme gelmez.
Bu ikilem, doğrudan işlemleri riskli kılar ve bir aracıya ihtiyaç doğurur.
Emanet Hizmeti
Güvenli işlemin standart yolu emanet hizmetidir. İşleyişi:
- Taraflar anlaşır. Fiyat ve koşullar belirlenir.
- Alıcı parayı emanete yatırır. Satıcıya değil, aracıya.
- Aracı, satıcıya ödemenin yatırıldığını bildirir.
- Satıcı devri başlatır.
- Alıcı devri onaylar. Alan adı hesabına geçmiştir.
- Aracı parayı satıcıya aktarır.
Bu yapı her iki riski de ortadan kaldırır: satıcı, parayı görmeden devretmez; alıcı, alan adını almadan para serbest bırakılmaz.
Komisyon maliyeti, dolandırılma riskinin yanında önemsizdir. Yüksek tutarlı işlemlerde bu yöntem pazarlıksızdır.
Alıcı İçin Kontroller
Ödeme yapmadan önce doğrulanması gerekenler:
- Satıcı gerçekten sahibi mi? Kayıt bilgileriyle eşleşiyor mu?
- Alan adı transfer edilebilir durumda mı? Kilit ve süre kısıtları var mı?
- Geçmişi temiz mi? Spam veya zararlı içerik kullanımı olmuş mu?
- Marka çakışması var mı? Hukuki risk taşıyor mu?
- Kara listelerde görünüyor mu?
- Bitiş tarihi ne? Yakında yenileme gerekecek mi?
İkinci madde işlemi tamamen engelleyebilir: yeni kaydedilmiş veya yakın zamanda transfer edilmiş bir alan adı, belirli bir süre transfer edilemez. Bu durumda devir gecikir veya hesap içi devirle yapılmalıdır.
Dördüncü madde ise en pahalı riski oluşturur: tescilli bir markayla çakışan bir alan adını satın almak, sizi korumaz — uyuşmazlık sürecinde kaybedebilirsiniz.
Bu kontrollerin çoğunu domain sorgulama ile yapabilirsiniz: kayıt tarihi, bitiş tarihi, kayıt kuruluşu ve durum kodları sorgu sonucunda görünür.
Satıcı İçin Hazırlık
Devri hızlandırmak ve sorunsuz kılmak için satıcının yapması gerekenler:
- Kayıt bilgilerini güncelleyin. Eski bilgiler devri tıkar.
- Kayıt e-postasına erişiminizi doğrulayın. Onaylar oraya gider.
- Transfer kilidini kontrol edin. Devir sırasında kaldırılması gerekebilir.
- Bekleme süresi var mı bakın. Yakın zamanda transfer yaptıysanız.
- Yenileme durumunu netleştirin. Kalan süre alıcıya geçer mi?
İkinci madde en sık yaşanan tıkanma noktasıdır: yıllar önce yapılan bir kayıtta, kayıt e-postası artık kullanılmayan bir adres olabilir ve onay iletisi ulaşmaz.
Bu durumda önce kayıt e-postasını güncellemeniz gerekir — ki bu da genellikle mevcut adrese onay gönderilmesini gerektirir. Sorun büyürse kayıt kuruluşunun destek sürecine başvurmanız gerekir.
Yazılı Anlaşma
Emanet hizmeti kullansanız bile, tarafların üzerinde anlaşması gereken noktalar vardır:
- Devredilen tam olarak nedir? Yalnızca alan adı mı, site içeriği de mi?
- Fiyat ve ödeme yöntemi
- Devir yöntemi — transfer mi hesap içi devir mi?
- Devir süresi
- Mevcut kayıt süresi alıcıya geçiyor mu?
- Satıcı, alan adı üzerinde hak iddia etmeyeceğini beyan ediyor mu?
- Emanet komisyonu kime ait?
Birinci madde çoğu anlaşmazlığın kaynağıdır: alan adı satışı, üzerindeki sitenin de satıldığı anlamına gelmez. Alıcı içeriği de bekliyorsa bu açıkça yazılmalıdır.
Beşinci madde de netleştirilmelidir: alan adında bir yıllık süre kalmışsa, bu süre alıcıya geçer mi yoksa alıcı hemen yenileme yapmak zorunda mı kalır?
Hesap İçi Devir
Her iki taraf aynı kayıt kuruluşunu kullanıyorsa en kolay yöntemdir:
- Satıcı, panelinden alan adını alıcının hesabına aktarır
- Genellikle alıcının hesap kimliği veya e-postası gerekir
- İşlem dakikalar içinde tamamlanır
- Transfer bekleme süreleri uygulanmaz
Bu yöntemin ek avantajı, alan adının transfer kısıtlarından etkilenmemesidir — yeni kaydedilmiş bir alan adı bile bu yolla devredilebilir.
Alıcı farklı bir kuruluş kullanmak istiyorsa, devir sonrası transfer yapabilir. Ancak bu, transfer bekleme sürelerine tabi olabilir.
DNS ve Site Geçişi
Sahiplik devri tamamlandı — ama site ve e-posta devam ediyorsa dikkat gerekir:
- Mevcut DNS kayıtlarını kaydedin. Devir öncesi tam liste.
- Ad sunucularının değişmemesini sağlayın. Devir sırasında sıfırlanabilir.
- Yeni hesapta kayıtları doğrulayın. Eksiksiz aktarıldı mı?
- E-postayı test edin. MX kayıtları yerinde mi?
- SSL sertifikasını kontrol edin. Yenileme yeni sahipte kurulmalı.
İkinci madde en yaygın kesinti nedenidir: devir sırasında ad sunucuları varsayılana dönerse site ve e-posta anında kesilir.
Bu yüzden devir öncesi tüm DNS kayıtlarının kopyasının alınması ve devir sonrası hemen doğrulanması gerekir.
Devir Sonrası Alıcı Kontrol Listesi
- Kayıt bilgileri size ait mi? Sorgu sonucunda kontrol edin.
- Panele erişiminiz var mı? Doğrudan giriş yapabiliyor musunuz?
- Transfer kilidi açık mı? Devir sonrası etkinleştirin.
- İki adımlı doğrulama kurdunuz mu?
- Otomatik yenileme açık mı?
- Kayıt e-postası sizin mi? Ve kendi alan adınızda değil mi?
- DNS kayıtları eksiksiz mi?
Altıncı madde iki kontrol içerir ve ikisi de kritiktir: kayıt e-postası size ait olmalı ve yeni satın aldığınız alan adında olmamalıdır — süre dolduğunda o adres de çalışmaz.
Birinci madde ise devrin gerçekten tamamlandığının tek kanıtıdır: satıcının "devrettim" demesi yeterli değildir, sorgu sonucunda kendi bilgilerinizi görmelisiniz.
Dolandırıcılık Senaryoları
Alan adı alım satımında karşılaşılan yöntemler:
| Senaryo | Korunma |
|---|---|
| Sahibi olmayan biri satmaya çalışır | Kayıt bilgileriyle doğrulayın |
| Ödeme sonrası devir yapılmaz | Emanet hizmeti kullanın |
| Sahte trafik iddiası | Bağımsız doğrulama isteyin |
| Gizlenen kötü geçmiş | Kara liste ve arşiv kontrolü |
| Devir sonrası geri alma girişimi | Yazılı anlaşma ve kayıt tutun |
Üçüncü satır özellikle yatırım amaçlı alımlarda önemlidir: satıcının sunduğu trafik verisi kolayca şişirilebilir — bağımsız bir kaynaktan doğrulanmalıdır.
Beşinci satır ise nadir ama yaşanır: satıcı, devir sonrası kayıt kuruluşuna başvurup işlemi geri almaya çalışabilir. Yazılı anlaşma ve emanet kayıtları bu durumda koruma sağlar.
Sonuç
Alan adı devrinde ilk netleştirilecek şey, kayıt kuruluşu transferi ile sahiplik devrinin farklı işlemler olduğudur — alan adının başka bir firmaya taşınması, sahipliğin değiştiği anlamına gelmez. İki taraflı güven açığını kapatan tek yöntem emanet hizmetidir ve yüksek tutarlı işlemlerde pazarlıksızdır. Satıcı tarafında en sık tıkanma noktası, kayıt e-postasının artık kullanılmayan bir adres olmasıdır. Ve devir sırasında ad sunucularının değişmemesini sağlayın — aksi hâlde site ve e-posta anında kesilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Transfer ile sahiplik devri aynı şey mi?
Değil. Transfer, alan adının başka bir kayıt kuruluşuna taşınmasıdır; sahiplik devri ise kayıt sahibi bilgilerinin değişmesidir. Bir satış işleminde gereken sahiplik devridir — alan adını kendi kuruluşunuza transfer etmeniz, sizin adınıza kayıtlı olduğu anlamına gelmez.
Güvenli işlem nasıl yapılır?
Emanet hizmeti veya bilinen bir aracı platform kullanın. Para aracıda tutulur, devir tamamlanınca serbest bırakılır — böylece satıcı parayı görmeden devretmez, alıcı alan adını almadan para gitmez. Doğrudan havale en yaygın dolandırıcılık senaryosudur.
En hızlı devir yöntemi hangisi?
Her iki taraf aynı kayıt kuruluşunu kullanıyorsa hesap içi devir — dakikalar içinde tamamlanır ve transfer bekleme sürelerine tabi değildir. Yeni kaydedilmiş, dolayısıyla transfer edilemeyen bir alan adı bile bu yolla devredilebilir.
Devir sırasında sitem kesilir mi?
Ad sunucuları korunursa kesilmez. Ancak devir sırasında bunlar varsayılana dönebilir ve site ile e-posta anında kesilir. Devir öncesi tüm DNS kayıtlarının kopyasını alın ve devir sonrası hemen doğrulayın.
