Alan adı alırken bir onay kutusunu işaretliyorsunuz. Kimse o metni okumuyor. Oysa içinde alan adınızın askıya alınabileceği durumlar, fiyat değişikliği hakları ve devir koşulları yazıyor.
Bu yazı, kayıt sözleşmelerinde dikkat edilmesi gereken maddeleri ele alıyor.
Üç Katmanlı Kural Yapısı
Bir alan adı birden fazla kural setine tabidir:
| Katman | Belirlediği |
|---|---|
| Üst kuruluş politikaları | Uzantı geneli kurallar |
| Uzantı işleticisi kuralları | O uzantıya özel şartlar |
| Kayıt kuruluşu sözleşmesi | Hizmet ve ticari koşullar |
Bu katmanlar birbirini bağlar: kayıt kuruluşunuz size üst kuruluş kurallarının izin verdiğinden fazlasını sunamaz — ve bu kurallar değişebilir.
Örneğin uyuşmazlık çözüm prosedürüne tabi olmak, kayıt kuruluşunuzla yaptığınız sözleşmenin değil üst katmanın getirdiği bir zorunluluktur.
Askıya Alma Nedenleri
Sözleşmelerde alan adınızın devre dışı bırakılabileceği durumlar sayılır:
- Ödeme yapılmaması.
- Kayıt bilgilerinin doğrulanmaması.
- Yanlış veya eksik bilgi verilmesi.
- Kötüye kullanım bildirimi.
- Hukuki karar.
İkinci madde en sık yaşanan ve en şaşırtıcı olanıdır: kayıt e-postanıza gönderilen doğrulama iletisini yanıtlamamak, alan adınızın askıya alınmasına yeter — ödemeleriniz güncel olsa bile.
Bu iletiler genellikle kayıt sırasında veya bilgi güncellemesi sonrasında gönderilir. Spam klasörüne düşmesi de bir mazeret sayılmaz.
Dördüncü madde ise sürpriz olabilir. Sitenizde barındırdığınız bir içerik hakkında yapılan bildirim, alan adı seviyesinde bir müdahaleye yol açabilir.
Fiyat Maddeleri
Sözleşmelerde fiyatlandırmayla ilgili dikkat edilecekler:
- Yenileme fiyatının değişebileceği.
- Bildirim süresi. Ne kadar önce haber verilir?
- Otomatik yenileme koşulları.
- İade politikası.
- Kurtarma ücreti.
Beşinci madde çoğu kişinin ilk kez süre kaçırdığında öğrendiği bir kalemdir: kurtarma ücreti, normal yenileme ücretinden kat kat yüksektir ve pazarlık konusu değildir — üst kuruluş tarafından belirlenir.
Dördüncü madde ise beklentiyi düzeltir. Alan adı kayıtları genellikle iade edilmez; yanlış yazılmış bir alan adı için para geri alınamaz.
Bu, kayıt sırasında yazımı iki kez kontrol etmenin neden gerekli olduğunu gösterir.
Devir ve Transfer Maddeleri
Alan adınızı taşımak veya devretmek isterseniz geçerli olan koşullar:
| Konu | Kontrol edilecek |
|---|---|
| Transfer ücreti | Çıkarken ücret alınıyor mu |
| Transfer kilidi | Kaldırma süreci nasıl |
| Yetki kodu | Nasıl ve ne kadar sürede alınır |
| Bekleme süreleri | Ne zaman transfer edilebilir |
| Kalan süre | Transferde korunuyor mu |
Üçüncü satır pratikte en çok sorun çıkaran noktadır: yetki kodunu almanın zorlaştırıldığı bir kuruluştan çıkmak günler alabilir — bu kod olmadan transfer başlatılamaz.
Sözleşmede bu kodun ne kadar sürede sağlanacağı yazıyorsa, bu bir taahhüttür. Yazmıyorsa, kuruluşun insafına kalmışsınız demektir.
Mevcut alan adınızın durumunu ve transfer edilebilir olup olmadığını domain sorgulama ile kontrol edebilirsiniz.
Sorumluluk Sınırları
Sözleşmelerde kuruluşun sorumluluğunu sınırlayan maddeler bulunur:
- Kesinti durumunda tazminat sınırı.
- Veri kaybından sorumsuzluk.
- Üçüncü taraf kaynaklı sorunlar.
- Dolaylı zararların kapsam dışı olması.
Dördüncü madde en geniş kapsamlı sınırlamadır: alan adınız hatalı olarak askıya alınsa bile, o süredeki iş kaybınız genellikle tazmin edilmez — sorumluluk çoğunlukla ödediğiniz hizmet bedeliyle sınırlıdır.
Bu, kritik alan adlarınız için kendi önlemlerinizi almanız gerektiği anlamına gelir. Sözleşme sizi korumaz; disiplinli yönetim korur.
Kabul Edilebilir Kullanım
Alan adının nasıl kullanılabileceğine dair kısıtlar da vardır:
- Yasa dışı içerik yasağı.
- Kimlik avı ve dolandırıcılık yasağı.
- Zararlı yazılım dağıtımı yasağı.
- Toplu istenmeyen ileti yasağı.
- Marka ihlali yasağı.
Dördüncü madde beklenmedik bir kapsam taşır: alan adınızın istenmeyen e-postalarda kullanılması, o e-postaları siz göndermeseniz bile bir ihlal bildirimi üretebilir.
Bu durum alan adınız taklit edildiğinde yaşanır. Kimlik doğrulama kayıtlarınızın doğru olması, bu tür bildirimlere karşı savunmanızdır.
Değişiklik Hakkı
Sözleşmelerin neredeyse tamamı tek taraflı değişiklik hakkı içerir:
| Değişebilen | Etkisi |
|---|---|
| Fiyatlar | Yenileme maliyeti artar |
| Hizmet kapsamı | Ücretsiz özellik ücretli olabilir |
| Kullanım kuralları | Yeni kısıtlar gelebilir |
| Teknik altyapı | Panel ve API değişebilir |
İkinci satır sıkça yaşanır: kayıt sırasında ücretsiz sunulan gizlilik koruması veya DNS hizmeti, sonradan ücretli hâle gelebilir.
Bu değişiklikler genellikle e-posta ile bildirilir ve itiraz hakkınız sınırlıdır. Kabul etmiyorsanız yapabileceğiniz tek şey başka bir kuruluşa transfer olmaktır.
Neye Bakmalı?
Tüm sözleşmeyi okumak gerçekçi değilse, en azından bu başlıklara bakın:
- Askıya alma ve fesih koşulları
- Fiyat değişikliği ve bildirim süresi
- Transfer ve yetki kodu süreci
- Sorumluluk sınırları
- Uyuşmazlık çözüm yolu ve yetkili merci
Beşinci madde uluslararası kuruluşlarda önemlidir: bir sorun yaşandığında hangi ülkenin hukukuna göre ve nerede çözüleceği sözleşmede yazar — ve bu, yurt dışındaki bir merci olabilir.
Bu bilgi, kritik alan adları için kuruluş seçiminde bir kriter olmalıdır.
Sonuç
Kayıt sözleşmesinin en pratik bilgisi askıya alma koşullarıdır ve en şaşırtıcı olanı şudur: kayıt e-postanıza gelen doğrulama iletisini yanıtlamamak, ödemeleriniz güncel olsa bile alan adınızın askıya alınmasına yeter. Transfer maddelerinde yetki kodunun ne kadar sürede sağlanacağına bakın — yazmıyorsa çıkış zorlaştırılabilir. Ve sorumluluk sınırlarını bilin: alan adınız hatalı olarak askıya alınsa bile iş kaybınız genellikle tazmin edilmez.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ödemem güncel, alan adım neden askıya alındı?
Muhtemelen kayıt bilgisi doğrulaması tamamlanmamıştır. Kayıt e-postanıza gönderilen doğrulama iletisini yanıtlamamak, ödemelerden bağımsız olarak askıya alma nedenidir. İletinin spam klasörüne düşmesi de mazeret sayılmaz.
Yenileme fiyatı artabilir mi?
Artabilir. Neredeyse tüm sözleşmeler tek taraflı fiyat değişikliği hakkı içerir. Sözleşmede bildirim süresinin ne kadar olduğuna bakın — kabul etmiyorsanız yapabileceğiniz tek şey başka bir kuruluşa transfer olmaktır.
Transfer için yetki kodunu alamıyorum?
Sözleşmede bu kodun ne kadar sürede sağlanacağı yazıyorsa bu bir taahhüttür ve dayanak olarak kullanabilirsiniz. Yazmıyorsa süreç uzatılabilir. Kuruluş seçerken bu maddeye bakmak, ileride çıkışı kolaylaştırır.
Kesinti yaşarsam tazminat alabilir miyim?
Genellikle hayır. Sözleşmelerin çoğu dolaylı zararları kapsam dışı bırakır ve sorumluluğu ödediğiniz hizmet bedeliyle sınırlar. Kritik alan adlarınız için sözleşmeye değil, kendi disiplinli yönetiminize güvenmeniz gerekir.
