DNS kaydı eklerken karşınıza bir TTL alanı çıkar. Çoğu kişi varsayılan değeri bırakır — ve taşınma günü, değişikliğin neden saatlerce yayılmadığını anlamaz.
Bu yazı, TTL değerinin ne işe yaradığını ve hangi durumda nasıl ayarlanacağını açıklıyor.
TTL Ne Yapar?
Time To Live, bir DNS kaydının ne kadar süreyle önbellekte tutulacağını saniye cinsinden belirtir.
İşleyiş şöyledir:
- Bir çözümleyici sizin kaydınızı sorgular
- Yanıtı alır ve TTL süresince saklar
- Bu süre boyunca tekrar sormaz
- Süre dolunca yeniden sorgular
Üçüncü madde tüm meselenin özüdür: TTL süresi dolmadan yaptığınız değişiklik, o çözümleyici için görünmez.
Yani kaydı değiştirdiğinizde, dünyadaki her çözümleyicinin yeni değeri görmesi en fazla TTL süresi kadar zaman alır.
Temel Ödünleşim
TTL seçimi iki karşıt fayda arasında bir dengedir:
| Düşük TTL | Yüksek TTL |
|---|---|
| Değişiklik hızlı yayılır | Değişiklik yavaş yayılır |
| Daha çok sorgu trafiği | Daha az sorgu trafiği |
| Ad sunucusuna yük biner | Ad sunucusu rahatlar |
| Çözümleme biraz yavaşlar | Çözümleme hızlanır |
| Kesinti sonrası hızlı toparlanma | Ad sunucusu çökse de site ayakta kalır |
Son satır çoğu kişinin düşünmediği bir avantajdır: yüksek TTL, ad sunucularınız erişilemez olduğunda bile sitenizin bir süre daha çalışmasını sağlar — çünkü çözümleyiciler önbellekteki değeri kullanmaya devam eder.
Kayıt Türüne Göre Değer
Her kayıt için aynı değer uygun değildir:
- A ve AAAA kayıtları: Orta seviye — taşınma ihtimali yüksek.
- MX kayıtları: Yüksek — nadiren değişir, kesinti kritiktir.
- TXT kayıtları: Orta — doğrulama kayıtları güncellenebilir.
- CNAME kayıtları: Hedef servise bağlı.
- NS kayıtları: Yüksek — çok nadiren değişir.
İkinci madde önemlidir: MX kaydında düşük TTL kullanmak gereksizdir çünkü posta sunucunuz sık değişmez, ve yüksek TTL bir kesinti anında teslimat sürekliliği sağlar.
Beşinci madde ise zaten sizin kontrolünüzde tam değildir — ad sunucusu kayıtlarının TTL değeri büyük ölçüde üst kuruluş tarafından belirlenir.
Taşınma Öncesi Prosedür
Sunucu veya sağlayıcı değiştirecekseniz izlenecek sıra:
- Taşınmadan en az bir gün önce TTL'i düşürün.
- Eski TTL süresi kadar bekleyin. Yeni değerin yayılması gerekir.
- Taşınmayı yapın ve kaydı güncelleyin.
- Yayılmayı izleyin. Farklı noktalardan sorgulayın.
- Her şey oturunca TTL'i geri yükseltin.
İkinci madde en sık atlanan adımdır ve atlandığında tüm plan boşa gider: TTL'i düşürmek anında etki etmez — çözümleyiciler hâlâ eski, yüksek TTL değerini önbellekte tutuyordur.
Yani TTL'i bir gün önce düşürmek yetmez; eski TTL değeriniz iki gün ise, iki gün önce düşürmeniz gerekir.
Pratik Değerler
Duruma göre kullanılabilecek aralıklar:
| Durum | Önerilen aralık |
|---|---|
| Normal işletim | 1–4 saat |
| Taşınma öncesi | 5 dakika |
| Nadiren değişen kayıtlar | 12–24 saat |
| Yük devretme senaryosu | 1–5 dakika |
| Doğrulama kayıtları | 1 saat |
İkinci satırdaki değer geçici olmalıdır. Taşınma bittikten sonra TTL'i düşük bırakmak, ad sunucularınıza sürekli gereksiz yük bindirir ve kesinti anındaki tampon avantajını yok eder.
Dördüncü satır özel bir durumdur: DNS üzerinden otomatik yük devretme yapıyorsanız düşük TTL zorunludur, çünkü devretme süresi TTL'e bağlıdır.
Kontrolünüz Dışındaki Faktörler
TTL'i düşürmek her zaman beklediğiniz sonucu vermez:
- Bazı çözümleyiciler alt sınır uygular. Çok düşük değerleri yükseltirler.
- Bazıları üst sınır uygular. Çok yüksek değerleri kısaltırlar.
- Tarayıcılar kendi önbelleğini tutar. TTL'e her zaman uymaz.
- İşletim sistemi de önbellekler.
- Uygulamalar kendi önbelleğini kurabilir.
Üçüncü madde test sırasında kafa karıştırır: tarayıcınız eski adresi gösteriyorsa bu, DNS'in yayılmadığı anlamına gelmez — tarayıcının kendi önbelleği devrede olabilir.
Bu yüzden yayılma testini tarayıcıyla değil, doğrudan DNS sorgusuyla yapmak gerekir.
Yayılmayı Doğrulama
Değişikliğin gerçekten yayıldığını anlamak için:
- Kendi ad sunucunuza doğrudan sorgu yapın — kaynak doğru mu?
- Farklı bir genel çözümleyiciden sorgulayın
- Farklı coğrafi noktalardan test edin
- Yanıttaki kalan TTL değerine bakın
- Tarayıcı testini en sona bırakın
Dördüncü madde çok kullanışlı bir ipucu verir: sorgu yanıtındaki TTL değeri geri sayar ve size o çözümleyicinin kaydı ne kadar süredir önbellekte tuttuğunu gösterir.
Değer sıfıra yaklaştığında, o çözümleyici yeniden sorgulayacak ve yeni değeri alacaktır.
Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Taşınma günü TTL düşürmek | Çok geç — eski değer hâlâ geçerli |
| Taşınma sonrası düşük bırakmak | Gereksiz yük ve kırılganlık |
| Tüm kayıtlara aynı değer | MX gereksiz yere kırılgan |
| Tarayıcıyla test etmek | Yanıltıcı sonuç |
| Sıfır TTL kullanmak | Çözümleyiciler yok sayabilir |
İlk satır en pahalı hatadır çünkü taşınma planınızı bozar: TTL düşürme işlemi, taşınmadan en az eski TTL süresi kadar önce yapılmalıdır.
Alan adınızın ad sunucularını ve genel kayıt bilgilerini alan adı kayıt sorgulama ile kontrol edebilir, DNS panelinizde de kayıt bazlı TTL değerlerini gözden geçirebilirsiniz.
Sonuç
TTL, bir kaydın önbellekte kalma süresidir ve tüm mesele şudur: süre dolmadan yaptığınız değişiklik, o çözümleyici için görünmez. Taşınma planlarken en kritik ayrıntı, TTL'i düşürmenin anında etki etmemesidir — düşürme işlemini taşınmadan en az eski TTL süresi kadar önce yapmalısınız. İş bitince değeri geri yükseltin: yüksek TTL, ad sunucularınız erişilemez olduğunda sitenizin bir süre daha ayakta kalmasını sağlar. Ve yayılma testini tarayıcıyla değil, doğrudan DNS sorgusuyla yapın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Taşınma öncesi TTL'i ne zaman düşürmeliyim?
Taşınmadan en az eski TTL süresi kadar önce. Mevcut değeriniz iki gün ise, iki gün önce düşürmelisiniz — çünkü TTL düşürme işlemi de ancak eski süre dolduğunda çözümleyicilere ulaşır. Taşınma günü düşürmek çok geçtir.
Taşınma sonrası düşük TTL bıraksam olur mu?
Önerilmez. Düşük TTL ad sunucularınıza sürekli gereksiz sorgu yükü bindirir ve daha önemlisi, bir kesinti anında sizi koruyan önbellek tamponunu ortadan kaldırır. İş bitince normal değerine geri yükseltin.
Tüm kayıtlarda aynı TTL kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz ama ideal değil. MX ve NS kayıtları nadiren değişir ve yüksek TTL bunlarda kesinti dayanıklılığı sağlar. A kayıtları ise taşınma ihtimali daha yüksek olduğu için orta seviyede tutulur.
Değişiklik yaptım ama tarayıcım eski siteyi gösteriyor?
Bu DNS'in yayılmadığı anlamına gelmeyebilir. Tarayıcılar ve işletim sistemi kendi DNS önbelleklerini tutar ve TTL'e her zaman uymazlar. Yayılmayı doğrudan DNS sorgusuyla test edin, tarayıcı kontrolünü en sona bırakın.
